quinta-feira, 5 de abril de 2007

Komunikadu Imprensa - Kandidatu Lu Olo sei la sai opozisaun ba governu

FRENTE REVOLUCIONÁRIA DO TIMOR-LESTE INDEPENDENTE
FRETILIN


Komunikadu imprensa
5 de Abril 2007


KANDIDATU LU OLO SEI LA SAI OPOZISAUN BA GOVERNU

Kandidatu ba Prezidente RDTL nian, Francisco Guterres "Lu Olo" hatete
katak núdar Prezidente Repúblika, nia sei la sai opozisaun ba governu
tamba nia hatene kompeténsia Prezidente nian tuir Konstituisaun RDTL
nian.

Lu Olo, kandidatu FRETILIN nian ba Prezidente RDTL hato'o ninia
kompromisu eleitoral, horseik, iha Dili, iha kampu motorcross nian,
iha Manleuana, ba ema rihun ba rahun. Komisaun Jestaun Eleisoens
FRETILIN nian hein halibur ema 12.000, maibé, apoiantes barak hola
inisiativa ho sira nia kbiit rasik, husi fatin bar'barak husi Dili, no
moos Ermera, Liquiçá no Baucau. Hamutuk hotu, ema liu 30.000 maka ba
iha fatin ne'e hodi hato'o sira nia apoiu ba Lu Olo atu sai Prezidente
Repúblika. Reprezentante husi distritu ida-idak hato'o sira nia apoiu
ba kandidadtura Lu Olo nian iha mo'os komísiu ne'e.

Lu Olo hatete katak labele fahe Timor-Leste ba loro sa'e no loro monu.
"Ita hotu rona ne'e katak Loro Monu ne'e hahú fali husi Manatuto mak
mai kotuk. Loro Sae mak ba fali leten. Hau triste hanesan moos
camaradas sira hela iha lona okos. La'os!Timor ne'e ida deit. Ita nia
perbatasan (fronteira) mak ho Indonesia nian; ita labele fera ita nia
rain, ita nia povu; sei hamo'os tiha perbatasan husi Manatuto ne'e
hodi halo povu ida ne'e, ho rai ida ne'e, ida deit"

Kona ba krize, Lu Olo hatete katak krize ne'e mai husi leten ba kraik,
la'os husi povu ki'ik mak halo, la'os FRETILIN mak halo. Lu Olo
hatutan katak balu karik sei saudades tempu CNRT nian "iha ne'ebé
ema ida deit mak komanda, ita hotu hotu ne'e tuir".

Kona ba knaar hanesan Prezidente Repúblika, Lu Olo promete katak nia
sei la sai Prezidente ba FRETILIN deit, maibé, sei sai Prezidente ba
povu tomak no sei halao ninia knaar tuir kompeténsias ne'ebé
Konstituisaun RDTL nian fó ba nia. Nia kritika kandidatus sira seluk
ne'ebé halo promesa eleitoral kona ba kompeténsias parlamentu no
governu nian, la'os Prezidente nian. Lu Olo hatete katak kandidatu
ida hatete katak bainhira nia sai Prezidente Repúblika, nia sei lori
trator 100 mai Maliana. Lu Olo hatutan katak agrikultura ne'e
kompeténsia governu nian, la'os Prezidente Repúblika nian. Ida ne'e
hatudu katak balu sei dauk hatene Konstituisaun. Tamba kandidatu
sira seluk kahor kompeténsia Prezidente nian ho fali órgauns sira
seluk nian, Lu Olo hatutan: "Sira ne'e maka ba Prezidente da
Repúblika, aban bai rua sei iha nafatin konflitu tamba la hatene uza
sira ninia kompeténsia atu sai Prezidente da Repúblika".

Tamba ema barak tebe-tebes mak tuir komísiu Lu-Olo nian, iha Dili no
iha distritus sira seluk, ida ne'e hatudu katak povu fiar lideransa
FRETILIN nian, FRETILIN iha abut metin iha Timor-Leste tomak no iha
kapasidade ba mobiliza no organiza povu maubere atu hasoru nafatin
dezafius oi'oin. Molok kampaña eleisoens prezidensiais hahú, ema balu
mehi katak sei iha segunda volta tamba Lu Olo sei la hetan 51% votos.
Ba ida ne'e, lideransa FRETILIN nian, husi Sekretáriu Jeral, dehan
dala barak ona katak ema lalika mehi ta'an ona. Lu Olo sei manan ho
70% votus eleitoradu nian iha 9 de Abril 2007. Sei la iha segunda
volta sé eleisaun ne'e justa no transparente.



Atu hetan informasaun ruma karik bele kontaktu:

José Manuel Fernandes (representante ofisial ba eleisaun ba Francisco
Guterres Lu Olo):

(+670) 734 2174 (Dili)

Harold Moucho (asistente politiku ba Lu Olo) (670) 723 0048

Arsenio Bano: (+670) 733 9416 (Dili)

Filomeno Aleixo: (+670) 724 3460 (Dili)

VIDEO 2: Campanha em Dili / Kampanha iha Dili / Campaign in Dili

VIDEO: Campanha em Dili / Kampanha iha Dili / Campaign in Dili

Media Release - Baby seriously injured in attack on FRETILIN rally

FRENTE REVOLUCIONÁRIA DO TIMOR-LESTE INDEPENDENTE
FRETILIN


Media Release
Thursday 5 April 2007

Baby seriously injured in attack on Fretilin rally

Doctors in Dili are expected to decide today whether an eight month old baby girl seriously injured in an attack on Fretilin supporters will need to be evacuated to Darwin for treatment.

Jessica Quintao Lima is in the intensive care unit of Dili’s Guido Valaderes National Hospital after being hit in the head by a rock yesterday.

The Fretilin convoy she was travelling in was stoned by people wearing the blue and white t-shirts of Democratic Party (PD) presidential candidate Fernando de Araujo “Lasama”.

Fretilin spokesman Arsenio Bano said the unprovoked attack took place near the heliport at Kampu Alor as Fretilin supporters made their way to a rally for Fretilin-backed presidential candidate Francisco Guterres Lu Olo at Kampu Motocross Delta Manleuana on the western edge of the city.

Speaking after visiting the hospital last night, Bano said doctors would decide today whether injuries to Jessica Quintao Lima, the grand daughter of prominent Timorese businessman Oscar Lima, were sufficiently serious to require her evacuation to Darwin.

Bano said the girl was one of at least 33 people including women and children taken to hospital after being injured in repeated attacks on the Lu Olo rally.

As well as Jessica Lima, three other people who attended the Lu Olo rally remained in hospital overnight, including two women who received intensive care treatment for facial injuries caused by stones. Bano said three Fretilin supporters were hit by “Ambon arrows”, steel darts fired from slingshots.

Bano, a member of the party’s Central Committee and National Political Commission, said attacks on Fretilin took place at Fatuhada (at least three separate incidents), the Heliport at Kampu Alor, Lecidere, GMT gymnasium, Democracy Field, Balide, Matadouro, Delta Comoro (at least two incidents), Taci Tolu and Jardim Colmera, with some of the attacks involving identifiable supporters of other presidential candidates.

“The attacks at Lecidere and Delta Comoro were instigated by people wearing the t-shirts of Timorese Social Democratic Association (ASDT) candidate Xavier do Amaral; the attacks at GMT Gymnasium were instigated by people wearing the t-shirts of Timorese Democratic Union (UDT) candidate Joao Carrascalao and the attacks at Democracy Field, Fatuhada and Delta Comoro were instigated by people wearing the t-shirts of Lasama of PD,” he said. United Nations police were reported to have arrested only two of the people involved in attacks on Fretilin convoys.

Bano said yesterday’s attacks against Fretilin were completely unacceptable and a continuation of violence against party supporters which began last year during the crisis aimed at overthrowing the elected Fretilin government.

“All presidential candidates had signed a code of conduct agreeing to strive to make this a non-violent election. Candidates specifically promised not to impede other candidates or their supporters from conducting electoral campaign activities,” he said.

“Our rally was entirely peaceful, but yet our supporters were attacked in an attempt to provoke a reaction and escalate the situation. A small number of our supporters were forced to react in self-defence.

“It is disappointing that the leaders of PD, ASDT and UDT did not do a better job of restraining their supporters yesterday.

“Fretilin does not condone any form of violence and whoever is suspected of committing crimes should be brought before the courts,” Bano said.
Bano said Fretilin had gone out of its way to avoid trouble yesterday, including switching the route of its convoys at the last minute to avoid a PD rally.

Meanwhile, 16 Fretilin supporters were injured in an ambush of Fretilin vehicles heading home to Ermera from the Dili rally. Bano said three Fretilin members hit by “Ambon arrows” on the road to Ermera had to be rushed to hospital in Dili.

For further information contact:
Arsenio Bano: (+670) 733 9416 (Dili)
Jose Manuel Fernandes (Lu Olo's official representative) (+670) 734 2174(Dili)
Filomeno Aleixo: (+670) 724 3460 (Dili)
Sahe Da Silva (+670) 733 5060 (Dili)
Paulo Araujo (+61) 424 413 525 (Darwin, Australia)

Komunikadu Imprensa - Oan kosok ho otas fulan ualu hetan kanik tódan bainhira ema ataka

FRENTE REVOLUCIONÁRIA DO TIMOR-LESTE INDEPENDENTE
FRETILIN


Komunikadu imprensa
5 Abril 2007

Oan kosok ho otas fulan ualu hetan kanik tódan bainhira ema ataka
apoiantes Lu Olo nian bainhira halo kampanha iha Dili


Horseik, oan kosok ida, hó otas fulan ualo, tama iha Hospital
Nasional ho kanik tódan iha ulun fátuk tamba ema mak hatais kamisola
partidu opozisaun sira nian no grupo jovem balun ataka nar'naran deit
Fretilin ninia apoiantes.

Apoiantes kandidatu PD nian, Fernando Araújo "Lasama", tuda fatuk ba
kareta ne'ebé halo parte koluna FRETILIN nian no halo kanik bebé ida,
naran Jessica Quintão Lima, ho otas fulan ualo deit.

Atake ne'e mosu derepente deit iha fatin ida besik heliportu, iha
Kampu Alor, bainhira koluna FRETILIN nian ba dadauk bá fatin kampaña
kandidatu Francisco Guterres "Lu Olo" nian, iha Kampu Motorcross,
Manleuana, parte oeste Dili nian.

Arsénio Bano, membro Comité Central no Komissaun Politika Nasional
Fretilin nian halo visita ba bebé oan Jessica iha ospital horikalan
dehan katak, "Ohin dader nia se iha ICU. Ohin deit mak Doutor sira
foin hatete lolós se preciza lori bebé Jessica Lima ba Austrália hodi
simu tratamentu."

La'os kazu ne'e deit, maibe horseik mo'os ema Fretilin tolu nulu resin
tolu tan maka hetan kanik maka temque lori halo tratamento iha
ospital. Se lakonta bebé Jessica, Fretilin nia apoiantes tolu tan mak
toba horkalan iha ospital: rua ho oin kanek todan no ida mak hetan
kanik ho rama Anbon iha Fatuhada.

Fretilin nia ema hetan atakes sira ne'e bainhira iha dalan ato ba
fatin kampaña nian no bainhira hadulas sidade Dili nian ho kareta tula
apoiantes barbarak ne'ebé lao tuir koluna.

Atakes sira ne'e akontese iha Fatuhada (mosu iha neeba iha fatin tolu
keta-ketak), heliporto iha kampu Alor, Lecidere, GMT(jináziu), kampu
demokrasia, Balide, Matadouro, Delta Comoro ( neebe iha fatin rua, ka
liu), Tasi Tolu no Jardim Colmera. Atakes balu envolve apoiantes
kandidatus prezidensiais seluk nian.

Iha Lecidere ho Delta Comoro, ema hatais kamisola kandidatu ASDT nian,
Xavier do Amaral, maka ataka; iha Jináziu, ema hatais kamisola UDT
ninia kandidatu, João Carrascalão, maka ataka; no ema hatais kandidatu
Lasama nia kamisola maka ataka iha Campo Democracia, Fatuhada no Delta
Comoro.

Polísia internasional kaer ona ema nain rua, mak laos apoiantes
Fretilin nian, kona ba atakes sira ne'e.

Arsénio Bano, dehan katak Fretilin la asseita atakes ne'ebé akontese
horseik tamba atakes sira ne'e hatudu katak violénsia hassoru
Fretilin ne'ebé hahú ho krize tinan uluk, sei iha nafatin.

"Kandidatu Prezidensiais hotu-hotu asina kódigu konduta hodi la bele
halao violénsia iha eleisaun ne'e. Kandidatus sira promete duni katak
sira sei la sátan knaar kandidatus ka apoiantes kandidatus seluk sira
nian durante kampaña," Arsenio hatete.

"Ämi halao ami nia komísiu ho dame tebetebes, maibé, ema seluk mai
provoka ami nia membrus ho apoiantes hodi hamanas situasaun. Tamba
nee ami nia apoiantes lubuk oan ida forsadu ho situasaun atu defende
a'an."

"Ami triste katak líderes PD, ASDT no UDT nian la controla diak liu
tan sira nia apoiantes hodi labele halo buat sira ne'e".
"FRETILIN lakoi violénsia atu mosu, ne'e duni, ema ne'ebé maka halo
karik krime, tenke lori ba tribunal. Ami hatete ona ida nee dalan
hirak liu ba durante kampanha nee", Bano temik.

Arsenio Bano: (+670) 733 9416 (Dili)
Jose Manuel Fernandes (Lu Olo' ninia reprezentante) (+670) 734 2174(Dili)
Filomeno Aleixo: (+670) 724 3460 (Dili)

Comunicado de Imprensa - Uma bebe gravemente ferida num ataque a caravana dos apoiantes da FRETILIN

FRENTE REVOLUCIONÁRIA DO TIMOR-LESTE INDEPENDENTE
FRETILIN


Comunicado de Imprensa
5 de Abril de 2007

Uma bebe gravemente ferida num ataque a caravana dos apoiantes da FRETILIN

Os médicos em Dili deverão decidir ainda hoje se a bebe de 8 meses de idade, gravemente ferida durante o ataque aos apoiantes da FRETILIN, terá que ser evacuada para Darwin para tratamento.

Jessica Quintão Lima encontra-se na Unidade de Cuidados Intensivos do Hospital Nacional Guido Valadares, em Dili, depois de ontem ter sido atingida por uma pedrada na cabeça.

A caravana da FRETILIN onde a criança viajava foi apedrejada por um grupo de pessoas vestindo camisetes brancas e azuis do candidato do Partido Democrático (PD), Fernando de Araújo "Lasama".

O porta-voz da FRETILIN, Arsénio Bano, disse que o ataque, sem motivo, onde a bebe foi atingida, teve como alvos os apoiantes da FRETILIN quando dirigiam-se ao Campo de Motocross, em Delta-Manleuana, onde o candidato do partido, Francisco Guterres "Lu-Olo" realizou o seu comício. Esse ataque ocorreu na zona de Kampu Alor, perto to Heliporto.

Após ter visitado o hospital, ontem a noite, Bano disse que os médico irão hoje decidir sobre se será necessário evacuar Jessica Quintão Lima, neta de um conhecido empresário timorense, Óscar Lima, tendo em consideração a gravidade dos ferimentos e os desenvolvimentos que ocorressem durante a noite.

Arsénio Bano acrescentou que a criança é uma das 33 pessoas, incluindo mulheres e crianças, que foram levadas ao hospital com ferimentos causados durante os diversos ataques aos apoiantes de Lu-Olo.

Assim como Jessima Lima, mais três pessoas, que participaram na campanha de Lu-Olo, continuaram hospitalizadas a noite passada, incluindo duas mulheres que receberam tratamento intensivo por ferimentos graves na cara causados por apedrejamentos.

Arsénio Bano disse também que três apoiantes da FRETILIN foram atingidos por "setas/flechas de Ambon" (rama Ambon).

Arsénio Bano, membro do Comité Central e da Comissão Política Nacional, disse que os ataques aos apoiantes da FRETILIN tiveram lugar em Fatuhada (pelo menos três incidentes), perto do Heliporto em Kampu Alor, Lecidere, Ginásio GMT, Campo da Democracia, Balide, Matadouro, Delta Comoro (pelo menos dois incidentes), Taci Tolu e Jardim Colmera (em frente ao Hotel Timor), onde alguns ataques envolveram pessoas identificadas como apoiantes de outros candidatos presidenciais.

"Os ataques em Lecidere e Delta Comoro foram iniciados por pessoas que vestiam camisetes do candidato do ASDT, Xavier do Amaral; os ataques no Ginásio GMT foram iniciados por pessoas vestindo camisetes do Candidato da União Democrática Timorense (UDT), João Carrascalão, e os ataques no Campo da Democracia, Fatuhad e Delta Comoro foram iniciados por pessoas que vestiam camisetes do candidato do PD, Fernando "Lasama"", disse Bano. A polícia das Nações Unidas informaram ter prendido apenas duas das pessoas envolvidas nos ataques às caravanas da FRETILIN.

Arsénio Bano disse ontem que os ataques contra a FRETILIN são completamente inaceitáveis e a continuação da violência contra apoiantes do partido, que iniciou no ano passado, durante a crise, tinha como objectivo derrubar o governo eleito da FRETILIN.

"Todos os candidatos presidenciais assinaram o código de conduta, concordando esforçarem-se para que não ocorressem actos de violência durante o período eleitoral. Os candidatos prometeram, especificamente, não impedir a realização de actividades de campanha pelos candidatos rivais e seus apoiantes", disse Arsénio Bano.

"A nossa campanha foi inteiramente pacífica, mas mesmo assim os nossos apoiantes foram atacados numa tentativa de provocarem reação da nossa parte e assim agravar a situação. Um pequeno número dos nossos apoiantes fortam forçados a reagir em defesa própria.

"É lamentável e desapontante que os líderes do PD, ASDT e UDT não tenham conseguido trabalhar da melhor forma para poderem controlar os seus apoiantes.

"A FRETILIN não compactua com qualquer forma de violência, e qualquer pessoa que seja suspeita de ter comitido algum crime deve ser levado aos tribunais," disse Arsénio Bano.

Bano disse ainda que a FRETILIN têm tomado medidas para evitar conflitos, incluindo a mudança de local onde ontem o comício foi realizado (inicialmente seria no Estádio Municipal, centro da cidade, mas mais tarde decidiu-se mudar para o Campo de Motocross que está localizado no extremo oeste da cidade), e também mudança de último minuto da rota por onde a caravana passaria, para evitar passar pela caravana do PD.
No entanto, 16 apoiantes da FRETILIN foram feridos numa emboscada aos seus veículos quando se encontravam de regresso às suas casas, no distrito de Ermera. Os feridos tiveram que ser imediatamente transportados para o Hospital Nacional em Dili.

Contactos:
Filomeno Aleixo (+670) 724 3460 (Dili)
Jose Manuel Fernandes (Representante Oficial para CNE de Francisco Guterres Lu-Olo) : (+670) 734 2174 (Dili)
Arsenio Bano (+670) 733 9416 (Dili)
Paulo Araujo (+61) 424 413 525 (Darwin, Australia)

Conferencia de Imprensa - Convite / Konferensia Imprensa - Konviti / Press Conference - Invitation

FRENTE REVOLUCIONARIA DO TIMOR-LESTE INDEPENDENTE
FRETILIN

4 de Abril de 2007

CONFERENCIA DE IMPRENSA SOBRE A CAMPANHA DO CANDIDATO DA FRETILIN AS ELEICOES PRESIDENCIAIS, FRANCISCO GUTERRES LU-OLO
Convida-se todos os orgaos de informacao a participarem na conferencia de imprensa sobre a campanha do candidato da FRETILIN, Lu-Olo, para as eleicoes presidenciais.

Local: Sede da FRETILIN, Avenida Martires da Patria, Comoro, Dili

Data: 5 de Abril de 2007

Horas: 11.00 da manha

Orador:

Arsenio Bano, membro do Comite Central e da Comissao Politica Nacional da FRETILIN

Jose Manuel Fernandes, Representante Oficial do Candidato as eleicoes presidenciais, Secretario Geral Adjunto da FRETILIN, membro do Comite Central e da Comissao Politica Nacional da FRETILIN


Contacto:
Arsenio Bano: +670-7339416


A Comissao Nacional das Eleicoes


Filomena de Almeida
Directora-Adjunta

---------------------------------

FRENTE REVOLUCIONARIA DO TIMOR-LESTE INDEPENDENTE
FRETILIN

4 de Abril de 2007

KONFERENSI IMPRENSA KONA BA KAMPANHA KANDIDATU FRETILIN NIAN, FRANCISCO GUTERRES LU-OLO, BA ELEISOENS PREzIDENSIAIS

FRETILIN konvida jornalistas hotu-hotu atu partisip iha konferensia imprensa ba diskute kona ba kampanha kandidatu FRETILIN nian, Sr. Francisco Guterres Lu-Olo, nebe atu halao dadaun ba eleisoes prezidensiais 2007.

Fatin: Sede da FRETILIN, Avenida Martires da Patria, Comoro, Dili

Loron: Loron 5 Fulan Abril Tinan 2007

Oras: tuku 11.00 dader

Orador:

Arsenio Bano, membro Komite Sentral no Komisaun Politika Nasional FRETILIN nian

Jose Manuel Fernandes, Representante Ofisial Kandidatu ba eleisoens prezidensiais, Secretario Geral Adjunto da FRETILIN, membro do Komite Sentral no Komisaun Politika Nasional FRETILIN nian.


Kontakto:
Arsenio Bano: +670-7339416


A Comissao Nacional das Eleicoes


Filomena de Almeida
Directora-Adjunta